حسين مير حيدر

51

معارف گياهى ( فارسى )

داغداغان به فارسى در نقاط مختلف جنگلهاى شمال ايران اين گياه را با نامهاى مختلفهء محلى از جمله « داغداغان » ، « دغدغان » و « تخم » نامند و در كتب طب سنتى با نامهاى « ميس » ، « الميس » ، « النشم الابيض » آمده است . به فرانسوى Micocoulier و Fabrecoulier و Falabreguier و Fabreguier و Belicoquier و به انگليسى Nettle tree و Lotus tree و Lote tree و Hack berry و European nettle tree و European hackberry گفته مىشود . گياهى است از خانوادهء نارون Ulmaceae ، نام علمى آن Celtis australis L . و مترادف آن C . arcata Buch . Ham . مىباشد . مشخصات درختى است به بلندى 25 - 20 متر . پوست تنهء آن صاف به رنگ خاكسترى تيره مىباشد . تنه كوتاه ، قطور و تاج گرد است . برگها بيضى نوك‌تيز دندانه‌دار ، روى برگ سبز تيره و زبر و زير برگ داراى كركهاى نرم و خاكسترى است . طول برگها 15 - 5 سانتىمتر . ميوهء آن كوچك در ابعاد يك نخود كمى گوشتى و قدرى شيرين و خوش‌طعم و خوش‌بو به رنگ قهوه‌اى سير كه خوردنى است . از ريشهء درخت يك مادهء زردرنگى براى رنگرزى استخراج مىشود . اين درخت در جنگلهاى شمال ايران دور از ساحل از ارسباران تا طوالش و گلىداغ مخلوط با جنگلهاى بلوط انتشار دارد . دو گونهء ديگر از اين درخت در ايران